لوله جدار چاه پلی اتیلن: سایز، ضخامت، وزن و نصب
لوله جدار چاه پلی اتیلن چیست، چه مزیتی نسبت به جدار فلزی دارد، جدول قطر ۱۱۰ تا ۵۰۰ میلی‌متر با سه ضخامت و وزن هر متر، انتخاب قطر و ضخامت بر اساس پمپ و عمق، طول شاخه، روش نصب و آنچه هنگام سفارش باید گفت.
لوله جدار چاه پلی اتیلن چیست؟
لوله جدار چاه پلی اتیلن لوله‌ای است که پس از حفاری چاه داخل آن قرار می‌گیرد و دیواره‌ی چاه را نگه می‌دارد تا خاک و سنگ ریزش نکند و مسیر پمپ و لوله‌ی آبده باز بماند. چاه‌های آب کشاورزی، شرب و صنعتی بدون جدار مناسب به مرور تخریب می‌شوند و جدار، اسکلت دائمی چاه است.
لوله جدار چاه پلی‌اتیلنی که کاسپین صنعت زال تأمین می‌کند از نوع ساده و بدون شیار است. یعنی دیواره‌ی آن یکپارچه و بدون شکاف است و در شاخه‌های ۶ و ۱۲ متری عرضه می‌شود. این محصول در کاتالوگ ما با کد P007 آمده و قطرهای منتشرشده‌ی آن از ۱۱۰ تا ۵۰۰ میلی‌متر است، هر قطر با سه ضخامت دیواره.
در این راهنما مزیت جدار پلی‌اتیلن نسبت به جدار فلزی، جدول کامل قطر و ضخامت و وزن، روش انتخاب قطر و ضخامت، طول شاخه و برآورد وزن بار، نکات نصب و فهرست مشخصات سفارش را توضیح می‌دهیم. انتخاب نهایی همیشه باید با نظر کارشناس حفاری و بر اساس شرایط زمین‌شناسی همان چاه انجام شود.
جدار چاه پلی اتیلن بهتر است یا فلزی؟
مهم‌ترین مزیت جدار پلی‌اتیلن این است که زنگ نمی‌زند. جدار فلزی در آب‌های شور، اسیدی یا خورنده به مرور دچار خوردگی و پوسیدگی می‌شود و ذرات زنگ وارد آب چاه می‌شود؛ پلی‌اتیلن در همین شرایط خورده نمی‌شود و روی کیفیت آب اثری از زنگ ندارد. این ویژگی در مناطقی که آب زیرزمینی شور است اهمیت زیادی دارد.
مزیت دوم وزن کمتر است. شاخه‌ی پلی‌اتیلن سبک‌تر از جدار فلزی هم‌اندازه است و همین حمل تا سر چاه، جابه‌جایی در محل و فرستادن شاخه‌ها داخل چاه را ساده‌تر می‌کند. سطح داخلی صاف لوله هم رسوب کمتری می‌گیرد و جریان آب و حرکت پمپ داخل آن روان‌تر است.
در مقابل، انتخاب میان جدار پلی‌اتیلن و فلزی فقط به این دو مزیت بستگی ندارد. عمق چاه، قطر حفاری، نوع لایه‌های زمین، فشار خاک و آب اطراف و روش حفاری همه در تصمیم اثر دارند. برای همین پاسخ کوتاه این است: در بسیاری از چاه‌ها جدار پلی‌اتیلن انتخاب مناسبی است، اما تصمیم نهایی را با کارشناس حفاری بگیرید.
جدول سایز لوله جدار چاه پلی اتیلن: قطر، ضخامت و وزن
جدول زیر همه‌ی قطرهای منتشرشده‌ی لوله جدار چاه پلی‌اتیلن ما را نشان می‌دهد. برای هر قطر سه ضخامت دیواره وجود دارد و وزن هر متر به همان ترتیب ضخامت‌ها آمده است؛ مثلاً لوله‌ی ۲۰۰ میلی‌متر با ضخامت ۱۱٫۸، ۱۴٫۸ یا ۱۸٫۲ میلی‌متر و وزن ۶٫۶۶۳، ۸٫۲۲۳ یا ۹٫۹۲۷ کیلوگرم بر متر عرضه می‌شود. همه‌ی ردیف‌ها در شاخه‌ی ۶ و ۱۲ متری هستند.
ستون اینچ، نام تجاری رایج بازار برای آن قطر است و برای قطرهای ۱۴۰ و ۱۸۰ میلی‌متر نام اینچی مورد توافق منابع نداریم. اندازه‌ی واقعی لوله‌ی پلی‌اتیلن همیشه قطر خارجی آن به میلی‌متر است؛ برای سفارش و مقایسه با قطر حفاری، همین عدد میلی‌متری را ملاک بگیرید.
| قطر خارجی (میلی‌متر) | اینچ رایج بازار | ضخامت دیواره (میلی‌متر) | وزن هر متر (کیلوگرم) |
|---|---|---|---|
| ۱۱۰ | ۴ | ۶٫۵، ۸٫۱، ۱۰ | ۲٫۰۱۸، ۲٫۴۷۶، ۳ |
| ۱۲۵ | ۵ | ۷٫۴، ۹٫۲، ۱۱٫۴ | ۲٫۶۱۱، ۳٫۱۹۶، ۳٫۸۸۵ |
| ۱۴۰ | — | ۸٫۳، ۱۰٫۳، ۱۲٫۸ | ۳٫۲۸، ۴٫۰۰۸، ۴٫۸۸۵ |
| ۱۶۰ | ۶ | ۹٫۵، ۱۱٫۸، ۱۴٫۶ | ۴٫۲۹، ۵٫۲۴۷، ۶٫۳۶۹ |
| ۱۸۰ | — | ۱۰٫۶، ۱۳٫۳، ۱۶٫۴ | ۵٫۳۸۷، ۶٫۶۵۲، ۸٫۰۵ |
| ۲۰۰ | ۸ | ۱۱٫۸، ۱۴٫۸، ۱۸٫۲ | ۶٫۶۶۳، ۸٫۲۲۳، ۹٫۹۲۷ |
| ۲۲۵ | ۹ | ۱۳٫۳، ۱۶٫۶، ۲۰٫۵ | ۸٫۴۴۷، ۱۰٫۳۷۹، ۱۲٫۵۷۸ |
| ۲۵۰ | ۱۰ | ۱۴٫۸، ۱۸٫۴، ۲۲٫۸ | ۱۰٫۴۴۴، ۱۲٫۷۸۵، ۱۵٫۵۴۲ |
| ۲۸۰ | ۱۱ | ۱۶٫۵، ۲۰٫۶، ۲۵٫۵ | ۱۳٫۰۴۴، ۱۶٫۰۳۲، ۱۹٫۴۷۱ |
| ۳۱۵ | ۱۲ | ۱۸٫۶، ۲۳٫۲، ۲۸٫۷ | ۱۶٫۵۴، ۲۰٫۳۱۱، ۲۴٫۶۵۲ |
| ۳۵۵ | ۱۴ | ۲۰٫۹، ۲۶٫۲، ۳۲٫۳ | ۲۰٫۹۵، ۲۵٫۸۴۶، ۳۱٫۲۷۲ |
| ۴۰۰ | ۱۶ | ۲۳٫۶، ۲۹٫۵، ۳۶٫۴ | ۲۶٫۶۵۱، ۳۲٫۷۹۲، ۳۹٫۷۰۸ |
| ۴۵۰ | ۱۸ | ۲۶٫۵، ۳۳٫۱، ۴۱ | ۳۳٫۶۷۱، ۴۱٫۴۰۱، ۵۰٫۳۱۱ |
| ۵۰۰ | ۲۰ | ۲۹٫۵، ۳۶٫۸، ۴۵٫۵ | ۴۱٫۶۴۲، ۵۱٫۱۴۱، ۶۲٫۰۴۴ |
قطر و ضخامت لوله جدار چاه را چطور انتخاب کنیم؟
قطر جدار بر اساس قطر حفاری و ابعاد پمپ انتخاب می‌شود. پمپ شناور باید با فاصله‌ی کافی داخل جدار پایین برود و بالا بیاید، پس قطر داخلی جدار، که برابر قطر خارجی منهای دو برابر ضخامت دیواره است، باید از قطر پمپ و کابل و لوله‌ی آبده همراه آن بزرگ‌تر باشد. از طرف دیگر قطر خارجی جدار باید داخل گمانه‌ی حفاری‌شده جا شود و برای شن فیلتر اطراف آن فضا بماند.
ضخامت دیواره بر اساس عمق چاه و فشار خاک و آب اطراف تعیین می‌شود. معیار اصلی، مقاومت جدار در برابر فشار بیرونی است که می‌خواهد لوله را له کند؛ هر چه چاه عمیق‌تر باشد، این فشار بیشتر است و دیواره‌ی ضخیم‌تری لازم است. به همین دلیل هر قطر جدول سه ضخامت دارد.
توجه کنید که ضخامت بیشتر، قطر داخلی را کم می‌کند. مثلاً در لوله‌ی ۲۰۰ میلی‌متر با دیواره‌ی ۱۸٫۲ میلی‌متر، قطر داخلی حدود ۱۶۳٫۶ میلی‌متر است و با دیواره‌ی ۱۱٫۸ میلی‌متر حدود ۱۷۶٫۴ میلی‌متر. اگر پمپ در مرز جا شدن است، این اختلاف تعیین‌کننده است؛ عمق، قطر حفاری و قطر پمپ را با هم در استعلام بنویسید تا ترکیب مناسب پیشنهاد شود.
طول شاخه و برآورد وزن بار جدار
لوله جدار چاه پلی‌اتیلن در شاخه‌های ۶ و ۱۲ متری عرضه می‌شود. برای برآورد تعداد شاخه، عمق جدارگذاری را بر طول شاخه تقسیم کنید و عدد را به بالا گرد کنید؛ مثلاً برای ۱۲۰ متر جدار، ۱۰ شاخه‌ی ۱۲ متری یا ۲۰ شاخه‌ی ۶ متری لازم است. شاخه‌ی ۱۲ متری اتصال کمتری دارد و شاخه‌ی ۶ متری حمل و جابه‌جایی ساده‌تری.
وزن هر شاخه را از ضرب وزن هر متر در طول شاخه به دست بیاورید. برای نمونه، یک شاخه‌ی ۱۲ متری لوله‌ی ۲۰۰ میلی‌متر با دیواره‌ی ۱۴٫۸ میلی‌متر و وزن ۸٫۲۲۳ کیلوگرم بر متر حدود ۹۸٫۷ کیلوگرم وزن دارد. این عدد برای برنامه‌ریزی حمل، انتخاب وسیله‌ی بالابر و برآورد هزینه‌ی بار به کار می‌آید.
نحوه نصب لوله جدار چاه پلی اتیلن
شاخه‌های جدار پیش از قرار گرفتن در چاه به یکدیگر متصل می‌شوند و به‌آرامی و هم‌محور داخل چاه فرستاده می‌شوند. هم‌محور بودن شاخه‌ها مهم است، چون جداری که در چاه کج یا خم شود، بعداً پایین فرستادن پمپ را سخت می‌کند. روش اتصال شاخه‌ها به هم با توجه به قطر، عمق و تجهیزات پیمانکار حفاری هنگام استعلام هماهنگ می‌شود.
پس از نصب جدار، فضای بین جدار و دیواره‌ی چاه با شن فیلتر پر می‌شود. چون جدار ما بدون شیار است، طراحی بخش ورود آب به چاه و محل و نوع لوله‌ی مشبک یا صافی آن را کارشناس حفاری بر اساس لایه‌های آبدار تعیین می‌کند. هنگام حمل و انبار، شاخه‌ها را روی سطح صاف بچینید و از کشیدن آن‌ها روی سنگ و زمین ناهموار خودداری کنید.
اشتباهات رایج در خرید لوله جدار چاه
اشتباه اول، انتخاب جدار فقط بر اساس قطر خارجی است. دو لوله‌ی هم‌قطر با ضخامت متفاوت، قطر داخلی متفاوتی دارند و اگر ضخیم‌ترین ضخامت انتخاب شود، ممکن است پمپ برنامه‌ریزی‌شده داخل آن جا نشود. پیش از خرید، قطر داخلی را از روی جدول و فرمول ساده‌ی قطر خارجی منهای دو برابر ضخامت حساب کنید و با قطر پمپ مقایسه کنید.
اشتباه دوم، انتخاب نازک‌ترین ضخامت برای کم کردن هزینه در چاه عمیق است؛ جداری که در برابر فشار خاک و آب اطراف کم بیاورد، ممکن است تغییر شکل دهد و پمپ در آن گیر کند. اشتباه سوم، سفارش بدون مشخص کردن طول شاخه و تعداد است که باعث اضافه یا کم آمدن جدار در محل می‌شود. هر سه را با نوشتن عمق، قطر حفاری، قطر پمپ و طول شاخه در استعلام می‌شود پیشگیری کرد.
برای سفارش لوله جدار چاه چه مشخصاتی بدهیم؟
این موارد را در استعلام بنویسید: عمق چاه و طول جدارگذاری؛ قطر حفاری؛ قطر پمپ شناوری که قرار است داخل جدار برود؛ قطر خارجی و ضخامت دیواره‌ی مورد نظر اگر کارشناس حفاری تعیین کرده است؛ طول شاخه، ۶ یا ۱۲ متر؛ و تعداد شاخه یا متراژ کل. اگر محل چاه در شهر دیگری است، مقصد را هم بنویسید؛ ارسال به شهرهای دیگر انجام می‌شود.
ما پیش از خرید درباره‌ی انتخاب قطر و ضخامت جدار مشاوره‌ی فنی می‌دهیم، اما تعیین ضخامت برای چاه‌های عمیق و زمین‌های ناپایدار به محاسبه و تجربه‌ی کارشناس حفاری نیاز دارد. لوله‌ی آب‌رسانی پلی‌اتیلن برای خط انتقال آب از سر چاه تا باغ را هم می‌توانید در همان فهرست بیاورید. فهرست را از صفحه‌ی تماس بفرستید تا پیش‌فاکتور آماده شود.
فهرست مندرجات علمی
کاسپین صنعت زال
راهنمای فنی محصولات
این راهنماها بر پایه استاندارد و مشخصات فنی همان محصولات نوشته شده‌اند. برای انتخاب سایز و کلاس فشار پروژه‌تان با ما تماس بگیرید.