تفاوت لوله پلی‌اتیلن PE100 و PE80 چیست؟ جدول فشار و ضخامت

تفاوت لوله پلی اتیلن PE100 و PE80 از خود ماده‌ی اولیه شروع می‌شود: PE100 استحکام بلندمدت بیشتری دارد، پس برای تحمل یک فشار مشخص به دیواره‌ی نازک‌تری نیاز دارد. در نتیجه در همان قطر و همان فشار، لوله‌ی PE100 سبک‌تر است و قطر داخلی بزرگ‌تری برای عبور آب دارد. هر دو گرید برای آب‌رسانی و آبیاری تحت فشار به کار می‌روند و هر دو با خط آبی شناخته می‌شوند.

عدد در نام هر گرید به حداقل استحکام لازم یا MRS اشاره دارد: ۱۰ مگاپاسکال برای PE100 و ۸ مگاپاسکال برای PE80، در دمای مرجع ۲۰ درجه‌ی سانتی‌گراد. از روی MRS تنش طراحی مجاز به‌دست می‌آید که برای PE100 برابر ۸ مگاپاسکال و برای PE80 برابر ۶٫۳ مگاپاسکال است، و همین دو عدد کلاس فشار هر SDR را می‌سازند.

در این راهنما همین تفاوت را با جدول کامل SDR و PN هر دو گرید، مقایسه‌ی ضخامت و وزن لوله‌ی ۱۱۰ میلی‌متر از ردیف‌های کاتالوگ، قطرها و شکل عرضه، و راهنمای انتخاب برای پروژه نشان می‌دهیم.

• لوله پلی‌اتیلن PE100 آب‌رسانی
• لوله پلی‌اتیلن PE80 آب‌رسانی

MRS یعنی حداقل استحکام لازم و تنش هیدرواستاتیکی است که ماده در دمای ۲۰ درجه‌ی سانتی‌گراد در بهره‌برداری بلندمدت تحمل می‌کند. گرید PE100 در MRS برابر ۱۰ مگاپاسکال و گرید PE80 برابر ۸ مگاپاسکال تعریف شده است. تنش طراحی مجاز با اعمال ضریب اطمینان از MRS به‌دست می‌آید: ۸ مگاپاسکال برای PE100 و ۶٫۳ مگاپاسکال برای PE80.

فشار اسمی هر لوله از رابطه‌ی PN = ۲۰ × تنش طراحی ÷ (SDR − ۱) محاسبه می‌شود. مثلاً برای PE100 با SDR 11 داریم ۲۰ × ۸ ÷ ۱۰ = ۱۶ بار، و برای PE80 با همان SDR 11 داریم ۲۰ × ۶٫۳ ÷ ۱۰ = ۱۲٫۶ که در جدول استاندارد به ۱۲٫۵ بار گرد شده است. هر دو گرید طبق ISO 4427 و EN 12201-2 برای آب‌رسانی به کار می‌روند.

جدول زیر کلاس فشار هر SDR را در دو گرید نشان می‌دهد. نکته‌ی اصلی این است که برای یک PN مشخص، PE80 SDR کوچک‌تر یعنی دیواره‌ی ضخیم‌تری می‌خواهد: برای ۱۶ بار، PE100 با SDR 11 کافی است ولی PE80 باید SDR 9 باشد. برای ۱۰ بار، PE100 با SDR 17 و PE80 با SDR 13.6 استفاده می‌شود.

SDR 41 فقط برای PE100 در کلاس ۴ بار آمده و برای PE80 ردیفی ندارد. در پایین‌ترین کلاس‌ها که فشار کم است، مثلاً ۶ بار و ۱۰ بار در شبکه‌های فرعی، هر دو گرید پاسخگو هستند و تفاوت بیشتر در قیمت و دسترسی است.

برای دیدن اثر عملی تفاوت، لوله‌ی ۱۱۰ میلی‌متر (۴ اینچ) را در چند SDR مقایسه کنید. SDR 17 در PE100 کلاس ۱۰ بار با ضخامت ۶٫۵ میلی‌متر می‌دهد، اما همان SDR در PE80 فقط ۸ بار است؛ برای رسیدن PE80 به ۱۰ بار باید SDR 13.6 با ضخامت ۸٫۱ میلی‌متر انتخاب شود. یعنی ۱٫۶ میلی‌متر دیواره‌ی بیشتر و حدود ۰٫۴۵ کیلوگرم وزن بیشتر در هر متر.

در ۱۶ بار هم همین است: PE100 با SDR 11 و ضخامت ۱۰ میلی‌متر (۳٫۱۴ کیلوگرم بر متر) کافی است، اما PE80 باید SDR 9 با ضخامت ۱۲٫۳ میلی‌متر (۳٫۷۸ کیلوگرم بر متر) باشد. در خط‌های طولانی، این اختلاف وزن در حمل، بارگیری و قیمت لوله اثر مستقیم دارد و دیواره‌ی نازک‌تر قطر داخلی بزرگ‌تری هم به‌جا می‌گذارد.

• لوله پلی اتیلن ۱۱۰ میلی‌متر
• لوله پلی اتیلن ۶۳ میلی‌متر
• محاسبه وزن لوله پلی اتیلن

در کاتالوگ ما لوله‌ی PE100 با قطرهای ۲۰ تا ۶۳۰ میلی‌متر و کلاس‌های PN4 تا PN25 و لوله‌ی PE80 از ۱۶ تا ۶۳۰ میلی‌متر و کلاس‌های PN4 تا PN16 عرضه می‌شود. PE80 بیشتر برای انشعاب‌های آب روستایی، آبیاری و چاه به کار می‌رود و PE100 برای شاه‌لوله‌ها و خطوط پرفشار.

قطرهای تا ۱۱۰ میلی‌متر به‌صورت کلاف ۵۰، ۱۰۰ و ۲۰۰ متری و از ۶۳ میلی‌متر به بالا هم شاخه‌ی ۶ و ۱۲ متری موجود است. کلاف تعداد اتصال میانی را کم می‌کند و شاخه برای مسیرهای مستقیم و کوتاه، کانال و ترانشه مناسب‌تر است. برای برآورد وزن هر کلاف یا شاخه از جدول وزن و ماشین‌حساب سایت استفاده کنید.

• هر رول لوله پلی اتیلن چند متر است؟
• جدول وزن لوله پلی اتیلن

برای شاه‌لوله‌ی آب شهری، خط انتقال طولانی، فشار زیاد یا قطر بزرگ، PE100 معمولاً انتخاب بهتری است، چون دیواره‌ی نازک‌تر وزن و ماده‌ی کمتری می‌خواهد و ظرفیت عبور آب بیشتری می‌دهد. برای انشعاب‌های کوچک آب روستایی، باغ، مزرعه و چاه با فشار کم تا متوسط، PE80 هم رایج و کافی است و گاهی در دسترس‌تر است.

هنگام مقایسه‌ی قیمت دو گرید، همیشه دو لوله با کلاس فشار یکسان را مقایسه کنید، نه دو لوله با ضخامت یکسان؛ لوله‌ی PE80 با ضخامت مساوی فشار کمتری تحمل می‌کند. اگر فشار پمپ، ارتفاع خط، ضربه‌ی قوچ یا دمای سیال برای شما مهم است، کلاس نهایی را با مهندس طراح تعیین کنید.

همه‌ی کلاس‌های فشار جدول بالا برای آب در دمای ۲۰ درجه‌ی سانتی‌گراد هستند. اگر دمای سیال بالاتر برود، استحکام پلیمر کم می‌شود و ضریب کاهش فشار طبق جدول استاندارد باید اعمال شود؛ بنابراین لوله‌ی پلی‌اتیلن معمولی برای آب داغ مناسب نیست. این ضریب‌ها در این مقاله نیامده‌اند و باید از استاندارد و طراح گرفته شوند.

علاوه بر دما، فشار دینامیکی خط هم در انتخاب کلاس اثر دارد: ضربه‌ی قوچ ناشی از بسته شدن ناگهانی شیر یا خاموش شدن پمپ، اختلاف ارتفاع مسیر و فشار آزمون هیدرواستاتیک کارگاهی. این‌ها را با مهندس طراح بررسی کنید و کلاس را فقط بر مبنای فشار ایستا انتخاب نکنید.

در پروژه‌های کشاورزی، یک قاعده‌ی ساده این است که برای هر قطعه از شبکه ابتدا فشار کاری پمپ و بیشترین اختلاف ارتفاع را بنویسید، بعد کوچک‌ترین کلاس فشاری را که از آن بالاتر است انتخاب کنید و در همان کلاس، قیمت دو گرید را مقایسه کنید.

روش‌های اتصال هر دو گرید یکی است. اتصالات پیچی در ردیف‌های کاتالوگ ما از ۲۰ تا ۱۲۵ میلی‌متر، جوش لب‌به‌لب از ۶۳ تا ۶۳۰ میلی‌متر و الکتروفیوژن از ۲۰ تا ۲۵۰ میلی‌متر آمده است؛ پس برای اتصال لوله‌ی PE80 یا PE100 به قطعه‌ی هم‌قطر مشکلی از نظر روش نیست و انتخاب روش به قطر و نوع خط بستگی دارد. اتصالی که برای لوله‌ی دو گرید به کار می‌رود باید هم‌رده‌ی SDR و فشار لوله باشد.

برای اینکه مطمئن شوید لوله‌ی رسیده همان گرید سفارش است، مشخصات سازنده‌ی لوله، یعنی گرید و قطر و SDR و استاندارد، را روی بدنه‌ی لوله و در مدارک ارسالی با سفارش خود مطابقت دهید و اگر کارفرما مدرک خاصی خواسته، آن را از تأمین‌کننده بخواهید. ما گواهی‌نامه‌ی اختصاصی نداریم و تأمین‌کننده‌ایم، پس مدارک سازنده‌ی لوله را باید در سفارش و فاکتور پیگیری کنید.

• اتصالات پلی اتیلن: پیچی، جوشی و الکتروفیوژن

در استعلام گرید (PE100 یا PE80)، قطر خارجی به میلی‌متر، کلاس فشار یا SDR، شکل عرضه (کلاف یا شاخه و طول آن) و متراژ را بنویسید. اگر کلاس را از طراح گرفته‌اید، همان را عیناً بنویسید. قیمت تقریبی روز هر سایز را در صفحه‌ی قیمت لوله می‌بینید و قیمت نهایی با استعلام اعلام می‌شود.

ما پیش از خرید درباره‌ی انتخاب گرید و سایز مشاوره‌ی فنی می‌دهیم و فاکتور رسمی صادر می‌کنیم و کالا را به شهرهای دیگر هم می‌فرستیم. فهرست خود را از صفحه‌ی تماس بفرستید.

• قیمت لوله پلی اتیلن امروز
• تماس و استعلام قیمت
• SDR و کلاس فشار PN لوله پلی‌اتیلن